lipca 14

Podczas tego mundialu wiele się mówiło o piłce Jabulani, że lekka, że twarda, że nie da się jej kontrolować, i faktycznie oglądając mecze można odnieść wrażenie, że krytykujący piłkę zawodnicy mają rację. Pierwszy raz w zasadzie samej futbolówce było poświęcone tak wiele miejsca w prasie, że większość ludzi może nie zdaje sobie sprawy , że Adidas przygotowuje nową piłkę co imprezę.

Postanowiłem zatem przybliżyć historię piłek Adidasa i tych z Mistrzostw Świata i tych z Mistrzostw Europy!

Piłki z MŚ

Pierwszą imprezą na którą w ogóle przygotowano specjalne piłki były Mistrzostwa Świata w Meksyku w 1970 roku. Warto wspomnieć że były to pierwsze mistrzostwa z których były przeprowadzane transmisje telewizyjne, dlatego też piłkę nazwano TELSTAR (television star).

Piłka ta miała wygląd klasycznej „biedronki” czyli biało-czarnych łatek, i stała się symbolem piłki nożnej, po dziś dzień piłka nożna jest symbolizowana takim znaczkiem:

Piłka Telstar była piłką skórzaną , zszywaną z łatek pięcio- i sześcio-kątnych (wcześniejsze piłki były z łatek podłużnych podobnych do dzisiejszych piłek do siatkówki). Miała dodatkową powłokę „Durlast” aby piłka nie łapała wody

Piłka ta była także oficjalną piłką kolejnych imprez czyli : Mistrzostw Europy w 1972, Mistrzostw Świata w 1974 roku oraz Mistrzostw Europy w 1976.

Na MŚ 1978 nowością była piłka Adidas Tango , piłka podobnie jak poprzedniczka składa się z takich samych skórzanych łatek , nowością jest zdobienie już nie są niektóre łatki całe czarne , lecz piłka zyskuje specyficzne „okręgi” taka stylistyka jest spotykana w zasadzie do dzisiaj, a na wielkich turniejach obowiązywała do 2002 roku.

Piłka służy przez kilka następnych imprez : ME 1980 (Tango Italia), MŚ 1982 (Tango Espana), ME 1984 (Tango Mundial), od 1982 roku piłka miała szwy dodatkowo uszczelniane gumą.

W 1986 roku na Mundialu w Meksyku kolejna nowość piłka Adidas Azteca, pierwsza piłka nieskórzana,z powłoki poliuretanowej oraz trzech głębszych uzupełniających się warstw. Dzięki temu była wytrzymalsza, mniej zmieniająca kształt. Była też zdobiona w Azteckie wzorki.

W 1988 na ME w Niemczech powróciła piłka Tango w wersji Europa. Była to już nowa wersja, niemająca nic wspólnego ze starymi skórzanymi Tango , była już całkowicie syntetyczna, miała poprawione parametry lotu.

Na Mistrzostwach Świata we Włoszech w 1990 i Mistrzostwach Europy w Szwecji w 1992 wystąpiła piłka Adidas Etrusco Unico. Piłka w całości syntetyczna, wielowarstwowa Najniższą warstwą stanowiły tkaniny syntetyczne impregnowane lateksem, nadające piłce odporności na odkształcenia, warstwy zewnętrzne wykonano z poliuretanów dających wodoodporność i niską ścieralność. Zdobienie piłki nawiązywało do stylistyki Etrusków.

Rok 1994 i MŚ w USA to Adidas Questra. Nazwa i zdobienie piłki nawiązuje do wyścigu do gwiazd, w czym można odnaleźć nawiązanie do „gwieździstego sztandaru” (flaga USA). To piłka która już była produkowana w bardzo zaawansowanej technologii , posiadała aż 5 warstw z różnych tworzyw!

Piłka wystąpiła także na kolejnej imprezie ME w Anglii w 1996 w wersji Questra Europa. Technicznie pozostała bez zmian jednak wprowadziła pewną małą rewolucję : pierwszy raz w lakiernictwie piłki zastosowano kolorowe wzory zamiast klasycznych czarno-białych. ME w Anglii więc kolory oczywiście granatowo-czerwone, a mleczną drogę z poprzedniej Questry zastąpiły Trzy Lwy.

Kolejną piłką była Tricolore czyli czyli „trójkolorowa”, no bo wiadomo MŚ 98 we Francji , a więc piłka nawiązywała do trzech kolorów z francuskiej flagi : niebieskiego, białego i czerwonego. Także składała się z wielu warstw pianki i była jeszcze szybsza niż Questra.

Mistrzostwa Europy 2000 w Belgii i Holandi przyniosły kolejną piłkę Adidas Terrestra Silverstream , była to ulepszona wersja Tricolores, o zwiększonej wytrzymałości, testowano ją w kosmosie !

Następną nowość Adidas przyszykował na Mundial w Korei i Japonii w 2002 roku. Model Fevernova składał się z aż 11 warstw pianki, dzięki czemu piłka może się rozpędzić nawet do 130km/h. Pierwszy raz od 1978 roku Adidas zerwał ze stylistyką Tango i wprowadził zupełnie nowe wzornictwo , jakieś takie dziwne złote kształty nawiązujące do azjatyckiej kultury !

Na Mistrzostwach Europy w Portugalii w 2004 pojawiła się piłka Roteiro. Nazwa nawiązywała do kronik słynnego Portugalskiego podróżnika Vasco da Gamy , a wzornictwo do siatki kartograficznej na mapie świata. Technicznie pojawiła się tu kolejna rewolucja : pierwszy raz piłka nie była zszywana lecz zgrzewana w wysokich temperaturach.

MŚ 2006 wprowadziły kolejną sensacyjną nowość : po raz pierwszy od 1970 roku piłka nie składała się już z 32 łatek pięcio- i sześcio-kątnych lecz z 14 paneli o różnych kształtach , ta piłka to Adidas Teamgeist. Dzięki tym zmianom miała być bardziej okrągła, całkowicie wodoszczelna i odporna na zmiany warunków atmosferycznych.

Na ME 2008 w Austrii i Szwajcarii Adidas przygotował piłkę Euro-Pass , składała się ona z takich samych paneli jak poprzedniczka, jednak jej powierzchnia została dodatkowo pokryta chropowatą powierzchnią tzw. „gęsią skórką” dzięki której łatwiej było kontrolować butem piłkę i nadawać jej rotację, a bramkarzom mniej się wyślizgiwała z rąk.

No i tak doszliśmy do ostatniego Mundialu i jego bohaterki Jabulani :) Tym razem Adidas przygotował piłkę która, w przeciwieństwie do dotychczasowych piłek, zachowuje się różnie w zależności od warunków atmosferycznych i od warunków geograficznych, np. osiąga różne prędkości w zależności od wysokości nad poziomem morza. Zmniejszono poza tym ilość paneli z jakich jest “uszyta” a raczej sklejona do 8. Można powiedzieć że piłka okazała się niewypałem, bo choć w zamierzeniu miała utrudnić życie bramkarzom i sprawić, że będzie padać więcej goli to tak naprawdę jej nieprzewidywalność i brak możliwości dokładnego przymierzenia sprawiła więcej kłopotów strzelcom, przez co oglądaliśmy bardzo mało goli, a bramki z dystansu przeważnie były dość przypadkowe, a nie efektem pięknego mierzonego trafienia. Niektórzy zawodnicy jak np. Julio Cesar z Brazylii stwierdzili, że jest gorsza niż tanie piłki z supermarketu, generalnie była to najbardziej krytykowana z wszystkich przygotowanych do tej pory piłek Adidasa.

Puentą dla tego artykułu niech będą słowa dyrektora firmy Slazenger która dostarcza (od lat te same) piłki tenisowe na wielkoszlemowe zawody na kortach Wimbledonu :

„nie rozumiem tego Adidasa, po co zmieniać piłkę co turniej, skoro stara jest dobra?”